راه ‌اندازی سامانه پایش دمای آب برگشتی فورم ‌های هوای دَم در کوره‌ بلند شماره یک ذوب‌آهن اصفهان(اولین کوره بلند ایران)،صرفاً در نصب چند دماسنج و نمایش یک عدد جدید در اتاق کنترل خلاصه نمی شود. این اقدام ثمره تجربه انباشته کارکنان،اشتراک دانش و تجربه، همکاری واحدهای تولید، انرژی، اتوماسیون و برق با هدف تبدیل یک تشخیص عمدتاً میدانی به یک هشدار آنلاین و قابل اتکا است که از هرگونه سوختن فورم و ورود آب به داخل کوره و اختلال در فرایند تولید جلوگیری می کند.

به گزارش کیوسک خبر، محمدرضا شانه معاون تولید بخش کوره‌بلند گفت : در کوره بلند شماره یک شاخصی برای ثبت دمای آب برگشتی جهت تشخیص زودهنگام سوختن فورم ‌های هوای دم در اختیار بهره‌برداران نبود.
وی افزود:در توقف‌های مختلف کوره،عملیات لوله‌کشی،کابل‌کشی برق و اتوماسیون،تأمین تجهیزات و آماده‌سازی زیرساخت‌ها انجام شد و در نهایت امکان پایش دمای فورم‌های کوره فراهم آمد.
معاون تولید بخش کوره بلند تصریح کرد: پیش از اجرای این طرح،تشخیص سوختن فورم بیشتر بر مشاهده نشانه‌های میدانی متکی بود، در حال حاضر با نصب این سامانه امکان پایش آنلاین از اتاق کنترل فراهم شده است و هر گونه نشت آب احتمالی قبل از ورود به کوره شناسایی و برطرف می شود.
محمدرضا شانه اظهار داشت:سوختن فورم و ورود حجم قابل توجه آب به داخل کوره، علاوه بر تهدید تجهیزات، می‌تواند بر فناوری و تولید اثر بگذارد و مصرف کک و شرایط بهره‌برداری را نیز تحت تأثیر قرار دهد لذا این اقدام به نحو مطلوب در کوره بلند شماره یک اجرایی شد.
معاون تولید بخش کوره بلند خاطرنشان کرد: تجربه طراحی و نصب این ترمومترها در سایر کوره‌بلندهای شرکت نیز مورد استفاده قرار گرفت.
وی اضافه کرد: این ابزار جدید جایگزین نیروی انسانی و تجربه او نیست بلکه یک ابزار کمکی برای دقیق‌تر کردن تشخیص است. تجربه کارکنان طی دهه‌ها، از شناخت رفتار کوره تا تشخیص نشانه‌های سوختن فورم، همچنان تعیین‌کننده است و سامانه پایش دما این تجربه را با یک داده لحظه‌ای و قابل مشاهده تقویت می‌کند.
منصور عباسی سرپرست کوره‌بلند شماره یک نیز گفت: این کوره دارای ۱۴ فورم است و برای نخستین بار از زمان راه اندازی دمای آب خروجی فورم‌های آن به صورت مجزا پایش می‌شود.
وی افزود: پیش از اجرای این طرح،تشخیص سوختن فورم تا حد زیادی میدانی انجام می شد که بعضاً با محدودیت هایی مواجه بود و با ورود آب به داخل کوره،شرایط بوته آن و فناوری تحت تاثیر قرار می گرفت.
سرپرست کوره بلند شماره یک بیان کرد: سامانه جدید با ارسال اطلاعات دمای آب به اتاق کنترل، یک هشدار سریع در اختیار اپراتور قرار می‌دهد. هنگامی که سوختن فورم اتفاق می‌افتد، اختلاف دمای آب رفت و برگشت از وضعیت عادی فاصله می‌گیرد و افزایش آن می‌تواند به عنوان علامت هشدار مورد توجه قرار گیرد.
منصور عباسی تصریح کرد: تعداد ۵ عدد از فورم های این کوره در مهرماه سال ۱۴۰۴ به صورت آزمایشی به این سامانه مجهز شدند و عملکرد آنها تا شش ماه بررسی شد که روند مطلوبی را در پی داشت و در ادامه هر ۱۴ عدد ترمومتر برای این فورم ها نصب شد.
وی گفت: نصب این ترمومترها در زمان فعالیت کوره بلند شماره یک انجام گرفت که اقدام شاخصی محسوب می شود.
مسعود فروغی مهندس ارشد انرژیتیک بخش کوره‌بلند، با تشریح جایگاه فورم‌های هوای دم کوره گفت: فورم یکی از حساس‌ترین اجزای کوره‌بلند است. هوای گرم غنی‌شده با اکسیژن از طریق فورم‌ها وارد کوره می‌شود و این جریان نقش اساسی در فرایند تولید چدن دارد. فورم‌ها از جنس مس هستند و به دلیل قرار گرفتن در محیطی با دمای بسیار بالا، با آب خنک می‌شوند.دمای مقابل فورم می‌تواند حدود ۲۰۰۰ تا ۲۱۰۰ درجه سانتی‌گراد باشد.
وی ادامه داد: در چنین شرایطی، گاهی پاشش مواد مذاب یا شرایط فرایندی باعث سوختن فورم و ایجاد شده و در صورت ادامه یافتن، آب می‌تواند وارد کوره شود.
مهندس ارشد انرژیتیک بخش کوره‌بلند بیان کرد: بر اساس سیستم جدید و مبتنی بر اتوماسیون،حتی کوچکترین تغییرات و درجه ها نیز قابل مشاهده و اقدام هستند.
مسعود فروغی اظهار داشت: بخش اتوماسیون نصب دماسنج‌ها را انجام داد و انتقال سیگنال‌ها، PLC و نمایش اطلاعات در HMI نیز در همین فرایند انجام شد. اکنون اطلاعات دمای آب برگشتی ۱۴ فورم در اتاق کنترل قابل مشاهده است و این داده علاوه بر تشخیص خرابی، امکان تحلیل دقیق‌تر رفتار کوره و کنترل بهتر فناوری آن را فراهم می‌کند.
وی گفت: تجربه کوره‌بلندهای شماره دو و سه نشان می‌دهد که دانش سازمانی در ذوب‌آهن محدود به یک واحد یا یک نسل از تجهیزات نیست. تجربه‌ای که در یک کوره شکل گرفته، می‌تواند به کوره‌ای دیگر منتقل شود و پس از تطبیق با شرایط آن، به یک راهکار جدید تبدیل گردد. در این میان، نیروی انسانی حلقه اتصال میان تجربه گذشته و فناوری امروز است.
محمد امین عشقی‌نژاد، فورمن اتوماسیون کوره‌بلند نیز اظهار کرد: این پروژه با هدف پایش دمای آب خروجی فورم‌های کوره‌بلند شماره یک اجرا شد تا اطلاعات مربوط به دمای آب به‌صورت آنلاین در سیستم‌های اتوماسیون ثبت و در اختیار بهره‌برداران قرار گیرد.
وی افزود: اجرای پروژه در سه محور اصلی شامل طراحی و نقشه‌برداری، لوله‌گذاری و کابل‌کشی و در نهایت کانکشن، تست ورودی و بررسی سیگنال‌ها انجام شد.
وی گفت: پس از نصب و اتصال تجهیزات، سیگنال‌های مربوط به دما در سیستم‌های موجود PLC بررسی و تست شد و اطلاعات دریافت‌شده در سیستم مانیتورینگ اتاق فورمان به‌صورت ترند قابل مشاهده و آرشیو شد. به این ترتیب، واحدهای بهره‌بردار می‌توانند تغییرات دمای آب خروجی فورم‌ها را به‌صورت آنلاین مشاهده و سوابق آن را نیز بررسی کنند.
وی درباره حجم عملیات انجام‌شده گفت: بخش قابل توجهی از کار به طراحی، تهیه نقشه‌های فنی، لوله‌گذاری، نصب تجهیزات، کابل‌کشی، سربندی و اتصال سیگنال‌ها اختصاص داشت و اجرای آن با مشارکت روزانه ۶ تا ۸ نفر از نیروهای فنی انجام شد. مجموع زمان اجرای پروژه حدود ۱۰ روز کاری بود که به‌صورت پیوسته انجام نشد و با توجه به ضرورت انجام برخی فعالیت‌ها در زمان توقفات کوره، برنامه اجرایی پروژه متناسب با شرایط بهره‌برداری تنظیم شد.