این روزها هر جا صحبت از معیشت و سفره خانوار می‌شود، نام «کالابرگ» به میان می‌آید. اعتباری که قرار بود بخشی از فشار گرانی را از دوش خانواده‌های ایرانی بردارد، حالا خودش به یک پرسش بزرگ تبدیل شده: آیا این یک میلیون تومان واقعاً به داد سفره مردم می‌رسد یا نه؟

به گزارش کیوسک خبر، برای پاسخ به این پرسش، باید دو عدد را کنار هم بگذاریم. یک طرف مبلغ کالابرگ است که همچنان یک میلیون تومان به ازای هر نفر باقی مانده است . طرف دیگر، تورم افسارگسیخته‌ای است که طبق اعلام مرکز آمار ایران، تورم سالانه را به ۶۹.۹ درصد و تورم نقطه‌به‌نقطه را به ۸۹ درصد رسانده است . این یعنی قیمت‌ها در یک سال گذشته تقریباً دو برابر شده‌اند و مهم‌تر از آن، تورم خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها با ثبت رقم ۱۲۷.۵ درصد، بسیار جلوتر از سایر اقلام می‌تازد .

یک میلیون تومان، ششصد هزار تومان کسری

حالا بیایید همین دو عدد را در عمل کنار هم بگذاریم. سبد یازده قلمی کالاهای اساسی که قرار بود با کالابرگ تأمین شود، در ماه‌های نخست طرح با یک میلیون تومان قابل خرید بود. اما بر اساس گزارش‌های منتشرشده، همین سبد در شهریور امسال بین یک میلیون و ۶۰۰ تا یک میلیون و ۷۰۰ هزار تومان هزینه برمی‌دارد . یعنی خانوار برای خرید همان اقلام، باید ۶۰۰ تا ۷۰۰ هزار تومان از جیب خودش هم بگذارد.

این شکاف، فقط یک عدد روی کاغذ نیست. برای خانواده‌ای که چند نفر را زیر یک سقف دارد، این یعنی مجبور است بعضی اقلام را حذف کند یا مقدارشان را کم کند. شاید یک خانواده سه‌نفره هنوز بتواند بخشی از نیازش را پوشش دهد، اما برای خانواده‌های پرجمعیت یا دهک‌های پایین، همین شکاف به یک مسئله جدی تبدیل می‌شود.

قانونی که اجرا نشد

نکته مهم اینجاست که قرار بود کالابرگ متناسب با تورم افزایش پیدا کند. بر اساس آنچه در مجلس مطرح شده، بنا بود از اردیبهشت امسال رقم کالابرگ با نرخ تورم تعدیل شود . اما این وعده پنج ماه است که روی زمین مانده. یک نماینده مجلس حتی این تأخیر را «تخلف از قانون» توصیف کرده و گفته است که دولت باید از چند ماه پیش این افزایش را اجرا می‌کرد .

معاون اول رئیس‌جمهور نیز اخیراً در قم اعلام کرده که افزایش مبلغ کالابرگ در دستور کار است و به‌زودی اجرایی می‌شود . اما هنوز جزئیات دقیق این افزایش و زمان اجرای آن مشخص نیست. بحث‌ها درباره افزایش ۲۳ تا ۲۵ درصدی مبلغ کالابرگ مطرح شده که آن را به حدود یک میلیون و ۲۳۰ هزار تومان می‌رساند . با این حال، حتی همین افزایش هم فاصله قابل توجهی با تورم واقعی دارد.

آیا کالابرگ راه‌حل است؟

کالابرگ در شرایط فعلی یک ابزار حمایتی است، نه راه‌حل کامل. در روزهای جنگ و بحران، همین اعتبار اندک باعث شده بود که هیچ خانواده‌ای برای تأمین حداقل‌های آذوقه مستأصل نماند . این خودش یک دستاورد است. اما وقتی تورم خوراکی‌ها از ۱۲۷ درصد عبور می‌کند، یک میلیون تومان دیگر همان یک میلیون تومان سال قبل نیست.

برخی کارشناسان پیشنهاد می‌کنند که مبلغ کالابرگ باید به صورت پلکانی و هدفمند افزایش یابد. یعنی به جای افزایش یکسان برای همه، دهک‌های پایین‌تر افزایش بیشتری دریافت کنند و دهک‌های بالاتر از این طرح حذف شوند . برخی دیگر هم معتقدند که شرایط استان‌ها متفاوت است. مثلاً در خوزستان که سهم خوراکی‌ها در سبد مصرفی خانوارها بالاتر از میانگین کشوری است، تورم مواد غذایی فشار بیشتری وارد می‌کند و باید یک «فوق‌العاده موقت» برای این استان‌ها در نظر گرفته شود .

کالابرگ الکترونیکی، در شرایط تورمی فعلی، یک کمک ضروری اما ناکافی است. یک میلیون تومانی که هر ماه به حساب سرپرست خانوار واریز می‌شود، برای بسیاری از خانواده‌ها فقط بخشی از نیازهای اساسی را پوشش می‌دهد و باقی بار بر دوش خودشان می‌ماند. افزایش مبلغ کالابرگ که دولت وعده آن را داده، می‌تواند قدمی رو به جلو باشد، اما اگر این افزایش همگام با تورم نباشد، اثر واقعی آن بر سفره مردم به مرور کمرنگ خواهد شد.

به گزارش کیوسک خبر، پرسش اصلی این است: آیا حمایت دولت از معیشت مردم، صرفاً یک مسکن موقت است یا قرار است یک راهبرد پایدار برای تأمین امنیت غذایی خانوارها باشد؟ پاسخ این پرسش، تعیین‌کننده سرنوشت سفره میلیون‌ها ایرانی است.