گوگل در حال آماده‌سازی نخستین آزمایش عملی پروژه «سان‌کچر» است؛ طرحی جاه‌طلبانه که قصد دارد بخشی از زیرساخت پردازشی هوش مصنوعی را از زمین به فضا منتقل کند. ماهواره آزمایشی این پروژه به چهار تراشه اختصاصی TPU مجهز می‌شود تا عملکرد آنها در شرایط واقعی مدار زمین بررسی شود؛ ایده‌ای که در صورت موفقیت، می‌تواند شکل دیتاسنترهای آینده را برای همیشه تغییر دهد.

به گزارش کیوسک خبر، تصور کنید دیتاسنترهایی که امروز روی زمین انرژی و آب فراوان مصرف می‌کنند، روزی در مدار زمین شناور شوند و با انرژی خورشیدی کار کنند. این دقیقاً همان ایده‌ای است که گوگل در قالب پروژه «سان‌کچر» دنبال می‌کند و حالا یک قدم به واقعیت نزدیک‌تر شده است.

گوگل در این پروژه یک ماهواره آزمایشی مجهز به چهار تراشه اختصاصی پردازش هوش مصنوعی خود را به فضا می‌فرستد تا عملکرد این تجهیزات در شرایط واقعی مدار زمین بررسی شود. این آزمایش قرار است چالش‌هایی مانند تأثیر تشعشعات کیهانی، شرایط خلأ و محدودیت‌های مربوط به خنک‌سازی تجهیزات را ارزیابی کند.

نکته جالب ماجرا اینجاست که در این طرح، ماهواره‌ها می‌توانند به تراشه‌های پردازشی مجهز شوند و با استفاده از ارتباطات نوری با یکدیگر ارتباط برقرار کنند. به بیان ساده، گوگل می‌خواهد شبکه‌ای از رایانه‌های فضایی بسازد که به جای زمین، در آسمان پردازش انجام دهند.

گوگل می‌گوید آزمایش نخست برای بررسی عملکرد سخت‌افزارهای هوش مصنوعی در محیط فضا اهمیت دارد. در این مرحله، هدف اصلی آزمایش فناوری و شناسایی مشکلات احتمالی پیش از توسعه مقیاس بزرگ‌تر پروژه است. ماهواره آزمایشی این پروژه به چهار واحد پردازش تنسور یا TPU ساخت گوگل مجهز خواهد بود. این تراشه‌ها برای پردازش‌های مرتبط با هوش مصنوعی طراحی شده‌اند و قرار است عملکرد آنها در شرایط مداری مورد بررسی قرار گیرد.

یکی از مسائل مهم در این آزمایش، تفاوت شرایط فضا با دیتاسنترهای زمینی است. تجهیزات پردازشی در دیتاسنترهای معمولی به سیستم‌های خنک‌کننده متکی هستند، اما دفع گرما در خلأ فضا با محدودیت‌های متفاوتی روبه‌رو است. در واقع، در فضا نه هوا وجود دارد که گرما را منتقل کند و نه آب کافی برای خنک‌سازی. این یعنی مهندسان گوگل باید راه‌حل‌های کاملاً جدیدی برای مدیریت حرارت طراحی کنند.

ایده ساخت زیرساخت پردازشی در فضا با وجود ظرفیت بالقوه، با موانع فنی و اقتصادی قابل توجهی روبه‌رو است. هزینه پرتاب تجهیزات به مدار، خطر برخورد ماهواره‌ها با ذرات و زباله‌های فضایی و دشواری مدیریت گرمای تولیدشده از جمله این چالش‌ها هستند. پرتاب هر کیلوگرم تجهیزات به فضا هزینه‌ای سرسام‌آور دارد و همین موضوع می‌تواند توجیه اقتصادی پروژه را زیر سوال ببرد.

گوگل در حال حاضر پروژه «سان‌کچر» را در مرحله آزمایشی دنبال می‌کند و هنوز مشخص نیست این فناوری در نهایت بتواند جایگزینی عملی برای بخشی از دیتاسنترهای زمینی باشد یا خیر. این شرکت قصد دارد با افزایش تعداد ماهواره‌ها و آزمایش فناوری‌های مرتبط، امکان ایجاد یک زیرساخت پردازشی مبتنی بر فضا را بررسی کند؛ ایده‌ای که در صورت موفقیت می‌تواند شکل متفاوتی از دیتاسنترهای آینده را رقم بزند.

اگر این پروژه موفق شود، می‌تواند تحولی اساسی در صنعت هوش مصنوعی ایجاد کند. دیتاسنترهای زمینی امروز به مصرف بالای انرژی، آب فراوان برای خنک‌سازی و زمین‌های وسیع نیاز دارند. انتقال این زیرساخت به فضا می‌تواند این محدودیت‌ها را برطرف کند، اما در عوض چالش‌های جدیدی مانند تعمیر و نگهداری در مدار، تأخیر در ارتباطات و خطرات ناشی از زباله‌های فضایی را به همراه داشته باشد.

به هر حال، گوگل با پروژه سان‌کچر نشان داده که به دنبال مرزهای جدید در فناوری است. باید دید آیا این رؤیای فضایی به واقعیت تبدیل می‌شود یا سرنوشتی مانند بسیاری از پروژه‌های جاه‌طلبانه دیگر پیدا می‌کند.