سقوط طلا به زیر ۴ هزار دلار؛ چرا بازار فلز زرد در دوراهی گیر کرده است؟

به گزارش کیوسک خبر، بازار جهانی طلا در هفته سوم نوامبر ۲۰۲۶، هفتهای پرنوسان و نزولی را تجربه کرد. افزایش نگرانیها درباره تداوم تورم در آمریکا، تقویت انتظارات نسبت به افزایش نرخ بهره فدرال رزرو و رشد جذابیت داراییهای بهرهدار، فشار قابلتوجهی بر قیمت این فلز گرانبها وارد کرد. در نتیجه، بهای طلا در معاملات هفته منتهی به ۱۵ نوامبر به زیر مرز روانی ۴ هزار دلار برای هر اونس سقوط کرد و یکی از ضعیفترین عملکردهای هفتگی خود در ماههای اخیر را ثبت نمود.
بهای هر اونس طلای نقدی در پایان معاملات روز جمعه با افزایش جزئی ۰٫۱ درصدی به ۳ هزار و ۸۷۹ دلار و ۷۱ سنت رسید؛ اما در مجموع هفته حدود ۴٫۵ درصد کاهش یافت؛ افتی که از اوایل ژوئن ۲۰۲۶ تاکنون سابقه نداشته است. قراردادهای آتی طلای آمریکا نیز برای تحویل ماه دسامبر به ۳ هزار و ۸۸۶ دلار و ۳۰ سنت رسیدند.
عوامل فشار بر بازار طلا
مهمترین عامل فشار، تغییر انتظارات سرمایهگذاران درباره مسیر سیاست پولی آمریکا بوده است. انتشار دادههای تورمی بالاتر از پیشبینیها، نگرانی درباره ماندگاری تورم را افزایش داد و معاملهگران احتمال سیاستهای انقباضیتر فدرال رزرو را جدیتر در نظر گرفتند. این شرایط به افزایش بازده اوراق قرضه آمریکا و تقویت دلار کمک کرد؛ دو عاملی که معمولاً از جذابیت طلا بهعنوان دارایی بدون بازده میکاهند.
انتشار آمار شاخص قیمت تولیدکننده آمریکا برای ماه اکتبر که رشد ۰٫۳ درصدی را نشان داد و پایینتر از پیشبینی ۰٫۴ درصدی بازار بود، تا حدودی از فشار فروش کاست؛ اما نتوانست روند نزولی هفتگی را معکوس کند. احتمال افزایش ۲۵ واحد پایهای نرخ بهره در نشست دسامبر فدرال رزرو از ۹۶٫۲ درصد به ۹۱٫۴ درصد کاهش یافت؛ نشانهای از اینکه حتی تعدیل انتظارات نرخ بهره نیز برای بازگرداندن اعتماد سرمایهگذاران کافی نبوده است.
تحولات بازار نفت نیز در تشدید فشار نقش داشت. افزایش قیمت نفت در پی کمرنگشدن امیدها به کاهش تنشهای خاورمیانه، نگرانی درباره افزایش دوباره تورم جهانی را تقویت کرد. از آنجا که افزایش هزینه انرژی میتواند فشار تورمی را تشدید کند، سرمایهگذاران احتمال دادند بانک مرکزی آمریکا برای مدت طولانیتری نرخ بهره را در سطوح بالا حفظ کند. به این ترتیب، حتی افزایش ریسکهای ژئوپلیتیکی نیز نتوانست حمایت مورد انتظار را از بازار طلا به عمل آورد و طلا در معاملات پنجشنبه حدود ۳ درصد افت کرد و به پایینترین سطح بیش از یک سال اخیر رسید.
تقاضای نهادی؛ تکیهگاه پنهان بازار
در بخش تقاضای جهانی، دادهها تصویر متفاوتی ارائه میکنند. تقاضای جهانی طلا در سهماهه سوم ۲۰۲۶ با احتساب معاملات خارج از بورس به یکهزار و ۳۶۹ تن رسید که یک درصد کمتر از مدت مشابه سال گذشته بود؛ با این حال ارزش این تقاضا به دلیل بالا بودن قیمت، با رشد سالانه ۲۲ درصدی به حدود ۱۸۸ میلیارد دلار رسید.
بانکهای مرکزی و مؤسسات رسمی در سهماهه سوم حدود ۳۲۱ تن طلا به ذخایر خود اضافه کردند که ۴۲ درصد بیشتر از مدت مشابه سال گذشته است. مجموع خرید این نهادها از ابتدای سال تا پایان سپتامبر به ۶۷۵ تن رسید؛ افزایشی ۶ درصدی. چین و لهستان از مهمترین خریداران اعلامشده بودند. ادامه این روند بیانگر آن است که طلا همچنان جایگاه مهمی در سیاستهای تنوعبخشی ذخایر ارزی و مدیریت ریسک بانکهای مرکزی دارد.
در بازار صندوقهای سرمایهگذاری نیز نشانههایی از تداوم علاقه سرمایهگذاران نهادی دیده میشود. صندوقهای قابل معامله با پشتوانه فیزیکی طلا در سهماهه سوم با ورود خالص ۲۱۱ تن سرمایه مواجه شدند و مجموع دارایی طلای این صندوقها به رکورد ۴ هزار و ۲۵۶ تن رسید. ارزش ورود سرمایه در همین دوره حدود ۳۱ میلیارد دلار بود. با این حال، تقاضای سرمایهگذاری در شمش و سکه با کاهش ۱۹ درصدی به حدود ۲۶۸ تن رسید که نشاندهنده احتیاط بیشتر خریداران خرد در برابر نوسانات قیمت است.
افت تقاضای مصرفی در برابر رشد تقاضای صنعتی
تقاضای جهانی جواهرات در سهماهه سوم به حدود ۳۱۳ تن رسید که ۱۷ درصد کمتر از مدت مشابه سال گذشته بود. قیمتهای بالای طلا قدرت خرید مصرفکنندگان را کاهش داده و بخشی از تقاضای سنتی در بازارهای بزرگ مصرفی را تضعیف کرده است. در مقابل، تقاضای صنعتی طلا با رشد ۳ درصدی به حدود ۸۵ تن رسید و مصرف در صنعت الکترونیک با افزایش ۵ درصدی به حدود ۷۲٫۵ تن رسید؛ بخشی از این رشد به توسعه فناوریهای پیشرفته و تجهیزات مرتبط با هوش مصنوعی مربوط میشود. در سمت عرضه، تولید معادن با رشد ۳ درصدی به حدود یکهزار و ۷۱ تن افزایش یافت، در حالی که عرضه از محل بازیافت با کاهش ۸ درصدی به حدود ۳۱۵ تن رسید.
چشمانداز قیمتی طلا
مسیر کوتاهمدت طلا بیش از هر چیز به دادههای اقتصادی آمریکا و جهت حرکت نرخ بهره وابسته خواهد بود. حفظ نرخهای بهره در سطوح بالا، تقویت دلار و افزایش بازده اوراق قرضه میتواند فشار نزولی را ادامه دهد. در مقابل، کاهش تورم، تضعیف بازار کار آمریکا و عقبنشینی انتظارات مربوط به افزایش نرخ بهره میتواند زمینه بازگشت تقاضا را فراهم کند.
در شرایط فعلی، محدوده ۳ هزار و ۸۵۰ دلار بهعنوان یکی از حمایتهای مهم کوتاهمدت مورد توجه است. بازپسگیری سطح ۴ هزار دلار میتواند نخستین نشانه بهبود شرایط تکنیکال باشد؛ هرچند عبور از این سطح بهتنهایی برای تأیید بازگشت روند صعودی کافی نخواهد بود.
به این ترتیب، بازار جهانی طلا در شرایطی قرار دارد که عوامل پولی و مالی کوتاهمدت بر روند قیمت غلبه کردهاند، اما بنیانهای تقاضای بلندمدت همچنان از این فلز حمایت میکنند. افت ۴٫۵ درصدی قیمت در هفته گذشته و عقبنشینی به زیر مرز ۴ هزار دلار نشاندهنده افزایش فشار فروش و تغییر انتظارات معاملهگران است؛ با این حال، خرید قابلتوجه بانکهای مرکزی و ثبت رکورد دارایی صندوقهای سرمایهگذاری نشان میدهد که تقاضای نهادی هنوز بهطور کامل تضعیف نشده است. در هفتههای پیشرو، انتشار دادههای تورمی آمریکا، تصمیمات فدرال رزرو، تغییرات ارزش دلار و بازده اوراق خزانه مهمترین عوامل تعیینکننده جهت حرکت طلا خواهند بود. ارزیابی شرایط فعلی بیشتر از آنکه نشاندهنده پایان روند بلندمدت طلا باشد، بیانگر یک دوره اصلاح و بازتنظیم انتظارات در بازار جهانی است.

