«فاصله قیمت انرژی خانگی و صنعتی، محرک تورم است/ ضرورت اجرای سیاست یکسان در زنجیره فولاد»

به گزارش کیوسک خبر، انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران در سومین روز از بیستوسومین نمایشگاه بینالمللی ایرانمتافو، میزبان اصحاب رسانه در غرفه شرکت فولاد خوزستان بود. احسان دشتیانه، عضو این انجمن، در نشست خبری با اشاره به ناترازی انرژی و محدودیتهای گاز صنایع تصریح کرد: «راهکار اصلاح وضعیت انرژی در کشور روشن است؛ در هیچ جای دنیا فاصله قیمت انرژی در بخش خانگی و صنعتی به اندازه ایران نیست. اقتصاد نیز با توصیه، نصیحت و درخواست برای کاهش مصرف اصلاح نمیشود؛ چراکه اقتصاد بر اساس عرضه، تقاضا و قیمت عمل میکند.»
سهم محدود صنایع از مصرف گاز
دشتیانه با اشاره به میزان مصرف گاز در کشور گفت: «مصرف گاز بخش فولاد حدود ۴۰ میلیون مترمکعب در روز است، در حالی که مصرف کل گاز کشور در روزهای سرد سال به حدود یک میلیارد مترمکعب میرسد. مجموع مصرف گاز صنایع فولادی، پتروشیمی و سایر صنایع نیز در مقایسه با مصرف کل کشور سهم محدودتری دارد و بخش عمده مصرف به حوزه خانگی اختصاص پیدا میکند.»
وی ادامه داد: «زمانی که دولت به دلیل پایین نگهداشتن قیمت گاز، برق و بنزین با کسری بودجه مواجه میشود، ناچار به تأمین منابع از مسیرهای تورمزا و خلق پول خواهد شد. نتیجه این روند، افزایش تورم و کاهش قدرت خرید مردم در سایر بخشهای زندگی است.» وی با بیان اینکه سیاست ارزان نگهداشتن انرژی لزوماً به نفع مردم نیست، اظهار کرد: «در واقع هر سال در مصرف گاز، برق و بنزین، مصرف بیشتری داریم، اما در سایر ابعاد زندگی با کاهش قدرت خرید مواجه میشویم. بنابراین، اصلاح قیمتها و نزدیک کردن قیمت انرژی خانگی و صنعتی به یکدیگر، ضرورتی اقتصادی است.»
نقش بورس کالا در شفافیت معاملات فولاد
دشتیانه در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به نقش بورس کالا در شفافیت معاملات فولاد اظهار کرد: «نباید فراموش کنیم که پیش از راهاندازی بورس فلزات و سپس بورس کالا، قیمت آهن در بازار آزاد گاهی تا ۱۰۰ درصد با قیمت فروش کارخانه اختلاف داشت و بخش قابلتوجهی از این فاصله قیمتی نصیب واسطهها میشد؛ در حالی که بسیاری از کارخانههای فولادی با زیان مواجه بودند.» وی افزود: «راهاندازی بورس کالا نقش مؤثری در رقابتی شدن قیمتها و کاهش حاشیه بازار داشت و به بهبود شرایط فروش تولیدکنندگان کمک کرد.»
ضرورت سیاست یکسان در زنجیره فولاد
عضو انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران با اشاره به ماده ۱۸ قانون توسعه ابزارها و نهادهای مالی جدید گفت: «بر اساس این ماده، دولت مکلف است کالاهایی را که در بورس عرضه میشوند، از نظام قیمتگذاری خارج کند. با این حال، در عمل برخی ملاحظات و تصمیمات مرتبط با تنظیم بازار موجب شده است سیاستهای متفاوتی در بخشهای مختلف زنجیره فولاد اعمال شود.»
دشتیانه تأکید کرد: «اعتقاد ما این است که اگر قرار باشد در بخشی از زنجیره فولاد، مانند شمش یا آهن اسفنجی، محدودیت یا سهمیهبندی اعمال شود، سایر بخشهای زنجیره نیز باید از سیاست مشابهی تبعیت کنند. نمیتوان یک بخش از زنجیره را مشمول محدودیت کرد و بخش دیگر را آزاد گذاشت؛ زیرا چنین رویکردی موجب جابهجایی غیرمتعارف سود از یک حلقه زنجیره به حلقه دیگر میشود.»
وی همچنین با انتقاد از اعمال نرخهای متفاوت ارز در بخشهای مختلف زنجیره فولاد خاطرنشان کرد: «سیاست ارزی باید در تمام حلقههای زنجیره یکسان باشد. اگر بخشی از زنجیره بر اساس نرخ یک تابلوی ارزی فعالیت میکند، نباید بخش دیگر از نرخ متفاوتی تبعیت کند؛ چراکه این اختلاف باعث انتقال سود میان بخشهای مختلف زنجیره میشود.»
دشتیانه در پایان با اشاره به نقش مثبت بورس کالا در بهبود فرآیند فروش محصولات فولادی، خواستار اتخاذ رویکردی هماهنگ در سیاستهای معاملاتی، ارزی و تنظیم بازار شد تا ضمن حفظ شفافیت و رقابت، از ایجاد رانت و جابهجایی غیرمتعارف سود در زنجیره فولاد جلوگیری شود.
نسخه واحد برای درمان زنجیره فولاد
سخنان دشتیانه یک تشخیص اقتصادی روشن ارائه میدهد: مشکل اصلی، کمبود گاز نیست، بلکه ساختار قیمتی تحریفشدهای است که مصرف را در بخش خانگی تشویق و صنعت را در تأمین انرژی محدود میکند. نکته مهم، اشاره او به پیوند میان ارزاننگهداشتن انرژی و کسری بودجه دولت است؛ زنجیرهای که در نهایت به خلق پول، تورم و کاهش قدرت خرید مردم میرسد.
از سوی دیگر، تأکید بر سیاست یکسان در زنجیره فولاد — از سهمیهبندی تا نرخ ارز — نشان میدهد که بخشی از ناکارآمدیها نه ناشی از کمبود منابع، بلکه محصول ناهماهنگی سیاستها و انتقال غیرمتعارف سود میان حلقههای زنجیره است. در مجموع، به نظر میرسد بدون اصلاح همزمان قیمت انرژی و یکسانسازی سیاستهای معاملاتی و ارزی، حتی راهکارهایی مانند بورس کالا نیز نمیتوانند از ایجاد رانت و زیان تولیدکنندگان جلوگیری کنند؛ نسخهای که نیازمند ارادهای فراتر از توصیههای صنفی است.

